Marking 125th birth anniversary of Babasaheb Ambedkar

“Caste is not just a division of labour, it is a division of labourers” It is a pity that caste even today has its defenders. The defences are many. It is defended on the ground that the caste system is but another name for division of labour; and if division of labour is a necessary feature of every civilized society, then it is argued that there is nothing wrong in the caste system. Now the first thing that is to be urged against this view is that the caste system…

Read More

स्वातंत्रोत्तर परिवर्तनवादी चळवळीतील स्त्रिया

हजारो वर्ष गुलामगिरीत असणाऱ्या अस्पृश्य वर्गाला त्यांचे न्याय हक्क मिळवण्यासाठी डॉ.बाबासाहेब आंबेडकरांनी सामाजिक लढ्याचे रणशिंग फुंकले त्या लढ्यात  पूर्वापार पारतंत्र्यात असणाऱ्या व  अस्पृश्य   असणार्यांचा समावेश होता बाबासाहेबांच्या ह्या चळवळीला जगाच्या इतिहासात महत्वाचे स्थान प्राप्त झाले. महिला या जास्त शोषित आहेत त्यांना न्याय मिळाला पाहिजे असे बाबासाहेबांना वाटत.स्वातंत्र्याच्या लढाईच्या वेळी बाबासाहेबांना स्त्रियांचे स्वातंत्र्य  अधिकारहि महत्वाचे वाटत होते ,त्यांनी निर्माण केलेल्या परिवर्तनवादी  चळवळीच्या पायाभरणीत स्त्रियांचा सहभाग लक्षणीय आणि ” मैलाचा दगड ” ठरला . स्वातंत्र्य लढ्यात कॉंग्रेस, गांधीन बरोबर अनेक महिला होत्या, पण त्यांचा उद्देश हा कुणाला तरी घालवून कुणाचे तरी राज्य…

Read More

बाबासाहेबांची आंतरराष्ट्रीय कीर्ती

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी भारतातील दलित शोषित, पिडीत समाजाच्या उत्थानासाठी केलेला संघर्ष हा विविध देशातील शोषित पिडीत जनतेच्या उत्थानाच्या दृष्टीने जगाला प्रेरक ठरला आहे. त्यांचे विचार आणि कार्य हे देशाला आणि जगाला सर्वांगीण विकासाच्या मार्गाला घेऊन जाणारे आहेत याची जाणीव जगातील अनेक अभ्यासकांना होऊ लागली आहे. यासंबंधीचे एक अत्यंत महत्वाचे हंगेरियन लोकांचे उदाहरण आहे. हंगेरियन लोकांवर प्रचंड प्रभाव श्वेत हंगेरियन डेरडाक टिबोर (Derdak Tibor) हे हंगेरी देशातील एक समाजसुधारक आहेत. टिबोर हे २००४ मध्ये फ्रांसमध्ये गेले होते. फ्रांसची राजधानी असलेल्या पॅरीस शहरातील एका बुक स्टॉलवर फ्रेंच लेखक ख्रिस्तोफ जेफरलोट (Christophe Jaffrelot)…

Read More

बिकॅाज ही इज अ लास्ट ॲथॅारीटी

इतिहास म्हणजे बदल, या चिंतनशील वाक्यात इतिहासाची समर्पक व्याख्या सांगणारे आणि समाज परिवर्तनाचा नवा उज्वल इतिहास निर्माण करणारे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या कर्तृत्वाचा प्रत्येक पैलु हा इतिहासाच्या नव्या अध्यायाची निर्मिती करणारा आहे. अमेरिकेतील टेनीस व्हॅली प्रकल्पाच्या धर्तीवर भारतातील हिराकुड नदीवर बांधण्यात आलेल्या दामोदर व्हॅली प्रकल्पाची मूहुर्तमेढ डॉ. बाबासाहेबांनी घातलेली असुन या  समितीच्या एका बैठिकीसाठी जेव्हा बाबासाहेब त्या ठिकाणी गेले होते तेव्हा मुख्य बैठकिच्या आदल्या दिवशी त्या प्रकल्पात काम करणारे अभियंते बाबासाहेबांना  अनौपचारिक सदिच्छा भेट द्यावयास गेले. त्यावेळी बाबासाहेबांनी त्या लोकांशी वार्तालाप करण्यास सुरवात केल्या नंतर अवघ्या तीन चार मिनटांत त्या…

Read More